Gk Today Marathi आजच्या चालू घडामोडी १९ ऑक्टोबर २०२०

१. नुकत्याच प्रसिद्ध झालेल्या बेपिकॉल्कॉम्बोने कोणत्या ग्रह / खगोलीय शरीराचा शोध घेण्यासाठी अंतराळयान सुरू केले आहे?
उत्तर:
बेपिकोलोन्बो हे युरोपियन स्पेस एजन्सी (ईएसए) आणि जपान एरोस्पेस एक्सप्लोरेशन एजन्सी (जेएक्सए) यांची संयुक्त मोहीम आहे, ज्याचे लक्ष्य बुध ग्रह संशोधन करण्याचे उद्दीष्ट आहे. अलीकडेच या अंतराळ यानाने प्रथमच शुक्र ग्रहाचा पार केला असून १७,०००किलोमीटरच्या अंतरावरुन शुक्र ग्रहाचा फोटो काढला आहे. हे अंतराळ यान २०१८ मध्ये प्रक्षेपित करण्यात आले होते.

२. नुकत्याच झालेल्या डब्ल्यूएचओच्या अहवालानुसार जगातील टीबीचा सर्वाधिक भार कोणत्या देशात आहे?
उत्तर:
वर्ल्ड हेल्थ ऑर्गनायझेशनने (डब्ल्यूएचओ) अलीकडेच ‘द ग्लोबल क्षय रोग अहवाल, २०२०’ हा अहवाल प्रसिद्ध केला आहे. या अहवालानुसार, कोविड -१९ प्रेरित लॉकडाउनच्या अंमलबजावणीनंतर एप्रिल २०२० मध्ये भारतात क्षयरोगाच्या (टीबी) बाबतीत जवळपास ८५ टक्क्यांनी घट झाली. तथापि, जगभरात टीबीचा भार २६ टक्के आहे.

३.वर्ल्ड बँक डेव्हलपमेंट कमिटी प्लेनरीच्या 102 व्या बैठकीत भारताचे प्रतिनिधित्व कोणी केले?
उत्तर:
केंद्रीय अर्थ व कॉर्पोरेट व्यवहार मंत्री निर्मला सीतारमण यांनी व्हिडिओ कॉन्फरन्सिंगद्वारे जागतिक बँक विकास समितीच्या पूर्ण बैठकीच्या १०२ व्या बैठकीस हजेरी लावली. त्यांनी आर्थिक प्रोत्साहन पॅकेजचा एक भाग म्हणून २३ अब्ज आणि २७१ अब्ज डॉलर्सच्या पॅकेजसह सरकारने घेतलेल्या उपायांवर प्रकाश टाकला.

४. एन्फ्यूसर आणि सिलम, जे अलीकडेच चर्चेत आले होते, कोणत्या क्षेत्राशी संबंधित आहेत?
उत्तरः
भारतीय हवामान खात्याने (आयएमडी) राष्ट्रीय राजधानीसाठी एएनएफयूएसआर (पर्यावरणविषयक माहिती फ्यूजन सर्व्हिस) प्रगत उच्च-रिझोल्यूशन वायु गुणवत्तेची प्रारंभिक चेतावणी प्रणाली सुरू केली आहे. उर्वरित देशासाठी आणखी एक मॉडेल कार्यरत केले गेले आहे. आयएमडीने जागतिक उत्सर्जन शोध लागू करून ‘सिस्टम फॉर इंटिग्रेटेड मॉडेलिंग ऑफ टॉमॉस्टिकिक कॉम्प्रिकेशन्स’ (एसआयएलएएम) मध्येही सुधारणा केली आहे.

५.स्ट्रॅटेजिक आर्म्स रिडक्शन ट्रीटी (स्टार्ट)’ नुकताच चर्चेत आला होता, तो कोणत्या देशाशी संबंधित आहे?
उत्तरः
रशियन राष्ट्राध्यक्ष व्लादिमीर पुतीन यांनी फेब्रुवारी महिन्यात संपलेल्या नवीन सामरिक शस्त्रे कमी करण्याच्या कराराला (स्टार्ट) पुढे आणण्याचा प्रस्ताव दिला आहे. तथापि, अमेरिकेने रशियन राष्ट्रपतींचा हा प्रस्ताव फेटाळला आहे. २०१० मध्ये स्वाक्षरी झालेल्या नवीन प्रारंभ करारामुळे दोन्ही देश तैनात करु शकणार्‍या मोक्याच्या अणू उपकरणांची संख्या मर्यादित करतात.